Op 1 juli 2021 is in Nederland de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersoon (WBTR) ingegaan voor alle verenigingen en stichtingen. De Wet bestuur en toezicht rechtspersonen voorziet in maatregelen om de kwaliteit vanbestuur en toezicht bij verenigingen en stichtingen te verbeteren.

Vijf maatregelen staan centraal in deze wet:

1. Voor de vereniging en de stichting wordt een wettelijke grondslag gegeven om een raad van commissarissen of een monistisch bestuursmodel in te stellen.

2. Wanneer bestuurders en commissarissen van verenigingen en stichtingen een tegenstrijdig belang hebben, mogen zij niet deelnemen aan de besluitvorming.
3. Er worden regels gegeven voor aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen van verenigingen en stichtingen in geval van faillissement wegens onbehoorlijke taakvervulling.

4. De rechter krijgt meer beoordelingsvrijheid om een bestuurder of commissaris van een stichting te ontslaan als het Openbaar Ministerie of een belanghebbende daar om verzoekt.

5. Voor de vereniging en stichting geldt dat (a) de statuten een regeling moeten bevatten voor ontstentenis (bv. overlijden, ontslag) of belet (bv. ziekte) van bestuurders en commissarissen en (b)dat een bestuurder of commissaris niet meer stemmen kan uitbrengen dan de andere bestuurders of  commissarissen tezamen.

UBO-register

Elk EU-land moet een UBO-register bijhouden. Dit staat in Europese regels. De UBO-registers helpenfraude en witwassen voorkomen. In de registers staat per organisatie wie de ‘ultimate beneficial owner’(UBO) is. Dit is de eigenaar, een belanghebbende, of de persoon die zeggenschap heeft. Aanvullend op de gegevens die in het UBO-register zijn opgenomen wordt door de bank aanvullende informatie en gegevens gevraagd over de bestuurders (Dit op grond van o.a. de Wwft: Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme).

Samengevat ontbreekt het de verenigingen aan kennis en kunde om in te spelen op de veranderendeontwikkelingen en eisen die worden gesteld door nieuwe wet- en regelgeving (Wbtr, UBO, AVG, etc.).Hetgeen niet betekent dat deze niet voor handen is binnen de schutterswereld. Hieronder tweevoorstellen om dit naar de toekomst beter te borgen en op te pakken.

1. Stel een commissie in, bestaande uit politici/bestuurskundigen/juristen/ etc. (bij voorkeur betrokken bij de schutterswereld of lid van een gilde of schutterij). Doel is om de kennis en kunde te verzamelenom antwoorden te geven op vragen die spelen. Deze volgen ontwikkelingen, verzamelen informatieen geven advies, dienen als vraagbaak en bieden hulp aan bond/gilde/schutterij.

2. Standaardiseren van documenten door de commissie → format, factsheet, stappenplan/to-do lijsten, best practices, etc. (zoals bijvoorbeeld door de KNSA is gedaan voor de AVG). Als praktischehandreiking en hulp voor de verenigingen.

Op deze manier kan het gilde of de schutterij praktisch hulp geboden worden en hoeft niet iedereenafzonderlijk het wiel uit te gaan vinden. In de bijlage in hooflijnen wat de nieuwe wet- en regelgevinginhoud, wat moet geregeld worden, waar is informatie te vinden en enkele praktische tips. Dit als een voorbeeld voor een handreiking waarmee verenigingen geholpen zijn.

Wbtr - eBook

Stappenplan Wbtr Zuyd Legal Lab

KNB - checklist Wbtr

Informatieblad Wbtr

Handreiking gilde - schutterij; Wbtr en AVG