De indrukwekkende Poolse schuttersuniformen. Foto: Fred Vliegen.

De schutterijen in Nederlands- en Belgisch-Limburg, die op kleurrijke wijze deelnemen aan het jaarlijkse Oud-Limburgs Schuttersfeest (OLS), zijn een bijzondere loot aan de stam van schutterijen. Die stam heeft veel vruchten, verspreid over Europa. Het schutterswezen is in de 13^e en 14^e eeuw in de steden van Vlaanderen en Brabant tot stand gekomen mede om de opbloeiende steden te verdedigen. Van hieruit raakte het schutterswezen ver verspreid.

Behalve in de overige delen van Nederland en België, zijn er duizenden schutterijen in Duitsland, leeft het schutterswezen – met handboog – in Noord-Frankrijk, is Oostenrijk bekend om zijn ‘Böllerschützen’, zijn er gilden in Denemarken en Zweden, en is het schutterswezen ook weer opgebloeid na de val van de Muur. Met name in Polen zijn weer veel schutterijen actief geworden, evenals in Tsjechië, Kroatië en Oekraïne. Eens in de drie jaar is die kleurrijke diversiteit van het schutterswezen te zien tijdens het Europees Schutterstreffen dat laatst in Leudal (Nl. 2018) en Deinze (B. 2022) plaatsvond, en nu in Mondsee (O. 2024) op de rol staat.

 

Dit Europees Schutterstreffen wordt georganiseerd onder de koepel van de Europese Gemeenschap van Historische Schuttersgilden (EGS). De EGS verenigt ca. 2.800 schutterijen, schuttersgilden en -broederschappen in twaalf landen, namelijk Nederland, België, Duitsland, Zweden, Zwitserland, Liechtenstein, Italië, Oostenrijk, Polen, Oekraïne, Tsjechië en Kroatië. Hieronder vallen bijna een miljoen Europese schutters! De schutters uit de Oekraïne – alleen mannen van zestig-plus en vrouwen – kregen vanzelfsprekend veel bijval tijdens het laatste EST; dankzij collectes kon hen een bedrag van een half miljoen euro worden overhandigd voor de grote noden in het land dat door oorlog werd getroffen.

 

De EGS werd in 1955 opgericht en hield het allereerste Europees schuttersfeest in 1963 in Helden. Het was toen nog een drielandentreffen tussen Duitsland, België en Nederland. De koningen schoten onderling om de titel koning-der-koningen. Daarbij werd koning Sjeng Trienes van schutterij Sint-Antonius uit Tegelen de eerste winnaar. Behalve een degen en keten mocht hij een beker van de Duitse bondskanselier Konrad Adenauer in ontvangst nemen. Overigens werd in Leudal (2018) Leo Niessen van Sint-Martinus Linne koning; zijn trofeeën en aandenkens zijn in Steyl te zien.

 

Het Limburgs Schutterij Museum geeft een kleine impressie van de variatie in tenue, presentatie en schietwijze van het schutterswezen in Europa. De Europees-brede documentatie van het museum biedt verdere verdieping. Overigens hebben drs. Louis Litjens van de Europese Schuttersgemeenschap en oud-Europakoning Leo Niessen stukken voor de expositie ingebracht.

 

De expositie werd op zondag 18 juni geopend, waarbij de openingshandeling verricht werd door burgemeester Antoin Scholten van Venlo, pastoor Anu Antony van Tegelen en dr. Britta Spies van het Rheinisches Schützenmuseum in Neuss.

 

De tentoonstelling is te bezoeken in het Limburgs Schutterijmuseum Rozenstraat 18 te Steyl.